1. Home
  2. Lipunan
  3. LGBTQ+ Community

[Ulat] Mga Pinay transgender ibinahagi ang karanasan kung paano sila tratuhin sa Canada

Ikinuwento ng isang Pinay transgender ang karanasan sa trabaho na kanyang ikinadismaya

Isang babae sa ilalim ng 2SLGBTQ+ na bandila.

Nagbalik ang taunang pisikal na Pride Parade sa Toronto noong Linggo matapos ang tatlong taon (archives).

Litrato: La Presse canadienne / Mark Blinch

Rodge Cultura

Dinagsa ang Toronto Pride Parade ng mga lumabas, nakisaya at sumuporta sa komunidad ng 2SLGBTQ+ (bagong window). At ilan sa libo-libo na lumahok para ipagdiwang ang magkaiba na gender expression at sexual attraction ay mga Pilipino na nagbahagi sa kanilang naging karanasan sa Ontario.

Ipinagmalaki ni Jam Bernadez sa Toronto Pride Parade ang pagka-Pilipino suot ang pulang Maria Clara gown habang hawak-hawak niya ang bandila ng Pilipinas.

Dumating sa Canada si Bernadez noong nakaraang taon para mag-aral sa isang eskwelahan sa Lungsod ng Toronto. Hindi niya mapigil ang pananabik nang mabalitaan ang Pride Parade sa lungsod.

“Masaya na malaya ako. Ito ang panahon na i-enjoy namin ang pagiging member ng LGBTQ community. And we are all equal and free to live," sabi ni Bernadez.

Sa isang taon na paninirahan niya sa Toronto ay hindi umano niya naranasan ang tratuhin na naiiba. We are all equal even if we are member of LGBTQ+. May rights din kami na mabuhay na marangal. Kung may anak kayo na member ng LGBTQ+ suportahan niyo," pagmamalaki niyang sinabi. "'Yung mga tao na hindi pa lumabas sa pagkatao nila, kailangan niyo ipakita 'yan. Huwag silang magtago kung gusto nilang maging maligaya kasi mahirap magtago. Kung gusto nila maging masaya show [it] to the world.

Ramdam ni Bernadez na tanggap at mas malaya siya sa maraming aspeto dito kumpara sa kanyang naging karanasan sa Pilipinas.

Apat katao na naka-gown habang makikita sa likod ang mga sumama sa Pride Parade.

Si Jam Bernadez (pangawala sa kaliwa) kasama si Kia Diaz (kaliwa) at kapwa mga Pilipino na nakisaya sa Pride Parade sa Toronto noong Linggo, Hunyo 26, 2022.

Litrato: Jam Bernadez

Nakisaya rin sa parada ang kapwa Pilipino at transwoman na si Kia Diaz. Sumali ako kasi gusto ko ma-represent ang mga tao na may diverse sexual orientation, sabi ni Diaz. That is why I came to represent people like me - that we exist. At para sa akin ay ito ang pinakamabuti na maitulong ko sa lipunan.

Pero 'di tulad ni Bernadez ay naranasan ani Diaz na hindi seryosohin sa kanyang naging trabaho. Bagay para mapilitan siya na magdamit panlalaki kahit pa labag ito sa kanyang kalooban.

Ikinadismaya ni Diaz ang insidente.

Si Kia Diaz naka-gown.

Dumating sa Canada si Kia Diaz noong Enero 2019 bilang isang international student.

Litrato: Stephen Navales

Matapos mag-aral sa post-secondary program na Medical Office Assistant sa lalawigan ng Ontario ay namasukan si Diaz sa health sector.

Tumigil umano siya sa trabaho dahil sa bagay na may kaugnayan sa kanyang kasarian. Tumanggi na siyang idetalye ito.

Sinabi ni Diaz na tanggap niyang marami ang kailangan pang gawin para tulungan ang mga tao na mas maintindihan at igalang ang mga tulad niya.

Hindi na umano bago sa kanya na maramdaman na hindi maayos ang pagtrato sa pinagtatrabahuhan dahil sa kanyang kasarian.

Sinabi ni Diaz na maging sa Pilipinas ay naranasan din aniya na matanggal kahit pa marunong at ginagawa niya ang kanyang trabaho noon.

I would say that Lesian, Gay, Bisexual (lesbian, gay, bisexual) is already accepted, kung hindi man 100% ay siguro 75%, pero ang transwoman talaga ay napag-iwanan at sa tingin ko ay tolerated lang sa [mga] 50 porsyento [ng mga tao], nalulungkot na sabi ni Diaz. Naranasan ko ang binabalewala. Dahil isa kang babae (transwoman).

Nakasaad sa ilalim ng Ontario Human Rights Code (bagong window) na kasamang pinoprotektahan ang gender identity at gender expression ng isang tao mula sa diskriminasyon at harassment sa trabaho.

Proteksyon ng batas

Marami na ang mga nabago sa batas ng Canada, bago ang taong 1969 ay itinuturing na krimen at may parusang pagkabilanggo ang gawaing sekswal noon sa pagitan ng dalawang tao na pareho ang kasarian.

Ang gobyerno ng Canada ay nagpasa ng omnibus bill (bagong window) para i-decriminalize ang pribadong sekswal na gawain sa same-sex na nasa higit 21 ang edad. Itinuturing na tagumpay ito kung paano tratuhin na patas ang mga bakla, tomboy at bisexual sa ilalim ng batas.

Noong 1977, ang Quebec ang unang hurisdiksyon sa Canada na bumago sa charter ng karapatang pantao sa kanilang lalawigan para isama ang sexual orientation sa ipinagbabawal na diskriminasyon.

Dalawampung taon pa ang nakalipas bago maamyendahan ang Canadian Human Rights Act at espisipiko na tinukoy ang sexual orientation na kabilang na sa ipinagbabawal na batayang diskriminasyon.

Pumasa naman sa Parlamento ng Canada noong 2000 ang Bill C-23 na nagbigay sa same-sex couple ng parehong benepisyong panlipunan at sa pagbubuwis na tinatamasa ng heterosexual na magkarelasyong nagsasama.

Hanggang sa maisabatas ang makasaysayan na Civil Marriage Act (bagong window) noong 2005 na naging hudyat sa isang pantay na karapatan anuman ang sexual orientation ng indibidwal. Pinapayagan na ang pagpapakasal ng same-sex couples saan man sa Canada.

Karamihan sa lalawigan at teritoryo sa Canada ay isinama na sa batas ang sexual orientation bilang kasama sa batayan ng diskriminasyon. (bagong window)

Ayon kay Trisha Steinberg na sumusuporta sa komunidad ng 2SLGBTQ+ sa Toronto (bagong window) marami pa ang kailangan gawin para higit na mas maunawaan, igalang at tanggapin ang kalayaan ng indibidwal sa kanilang kasarian. It's a work in progress. Sa totoo lang ang Canada ay napaka-progresibo kung pag-usapan ang mga batas. Pero when it comes to actual community acceptance para sa akin malaki na ang nabago pero malayo pa ang lalakbayin kung pag-usapan ang edukasyon at pagtanggap, sabi ni Steinberg. Lalo na sa Filipino community, alam ko na marami pa ring awareness at pagpapaunawa ang kailangan ikalat sa mga tao.

Malapityang kuha sa mukha ni Trisha Steinberg.

Si Trisha Steinberg ay nagtrabaho bilang event and fund development coordinator sa isang non-profit na organisasyon ng Asian Community AIDS Services (ACAS).

Litrato: Trisha Steinberg

Pag-amin ni Steinberg hindi pa lubusang naiintindihan ng marami ang iba't ibang kasarian sa komunidad ng 2SLGBTQ+. Hindi kasi ma-distinguish ng iba na akala nila ‘yan ay babae, lalake, bakla, tomboy lang … 'yong transwomen. Hindi nga nila alam iyong non-binary. So the thing is kailangan na tulungan ang mga tao na maintindihan nila. Ano po ba 'yun? Sino po ba 'yun? dagdag ni Steinberg. Kailangan mo rin manindigan. At umpisahan mo ito sa iyong mga kakilala at kaibigan. Ipaunawa mo sa kanila.

Tumatanggap si Steinberg ng mga organisasyon at indibidwal na humihingi ng tulong para maipaunawa, matanggap at igalang ang non-binary na kasarian sa lipunan sa pamamagitan ng isang workshop.

Para naman kay Diaz kulang pa ang representasyon ng 2SLGBTQ+ (bagong window) community sa industriya ng media at film. Bagay na sa paniwala niya ay higit na makakatulong para ilapit at maipaunawa ang usapin ng gender orientation.

Para sa mga indibidwal, magulang o lugar ng trabaho na naghahanap ng suporta, mangyaring kontakin ang Toronto Pflag (bagong window).

Rodge Cultura

Mga Ulo ng Balita