1. Home
  2. Lipunan
  3. Mga Aksidente at mga Kalamidad

[Ulat] Pinoy farm workers nanganganib mawalan ng trabaho dahil sa mga pagbaha sa B.C.

Inihalintulad ng isang pinoy farm worker sa bagyong Ondoy sa Pilipinas ang pagragasa ng tubig baha sa B.C.

Isang lalaki hila-hila ang baka sa gitna ng baha.

Sinasagip ng farm worker ang baka sa isang farm sa Abbotsford, B.C. noong ika-16 ng Nobyembre 2021. (Archives)

Litrato: Reuters / Jesse Winter

Rodge Cultura

Binaha ang farm na pinagtatrabahuhan ng grupo ng Pinoy workers sa siyudad ng Abbotsford, British Columbia.

Nagbalik sa alaala ni Janeto Diaz ang sinapit niya noon ng mabaha ang kanilang tinitirhang bahay sa Pasig City nang humambalos ang bagyong Ondoy sa Luzon taong 2009.

Umaga pa lang talagang mataas na siya. Natakot nga ako kasi akala ko noong una parang Ondoy. Kasi noong panahon ng Ondoy ganitong-ganito 'yung nangyari ang bilis ng pag-akyat ng tubig. Nakakatakot!
Isang quote mula sa Janeto Diaz, Farm Supervisor, Abbotsford

Delubyo ng baha

Kuwento ni Janeto, isang pinoy farm worker sa Abbotsford, akala niya noong una simpleng baha lang ang mararanasan sa kasagsagan ng matinding pag-ulan noong ika-15 ng Nobyembre.

Pagbaba ko sa bahay ang bilis ng ano [tubig]... minuto lang. Umabot sa bahay noong una hanggang tuhod pa. Diretso lang kami ng trabaho kasi akala ko natural lang din tapos mawawala. Noong bumalik kami ang taas na, abot bewang na. Ang taas ng tubig, kuwento ni Janeto.

Walang tigil ang pag-ulan na naging mitya ng pagtaas ng tubig sa mga ilog at sakahan sa katimugan ng British Columbia sa Canada simula noong ika-14 hanggang ika-16 ng Nobyembre.

Sa bidyo na kuha ni Janeto, makikita na isang payloader sa farm ang ginamit para sila makatawid sa baha sa kanilang kinaroroonan.

Ilang mga pagguho ng lupa, mudslide at baha ang naitala sa maraming lugar. Ilan sa naiulat na pinakanapuruhan sa pagbaha ang mga siyudad ng Chilliwack at Abbotsford. Binaha maging ang ilang bahagi ng kalye.

Nagtuloy-tuloy ang pagtaas ng tubig baha. Napilitan si Janeto at kanyang mga kasama na ilikas ang mga alagang baka.

Ang inuna na namin iligtas ‘yong mga baka. Dinala namin sa mga mataas na lugar. Lahat kami na magkakatrabaho, anak ng mga amo namin, mga truck drivers at kami mga Pilipino. Unang-una iligtas 'yung mga baka nakaya namin buhatin lalo na ‘yong mga baby na baka, kuwento ni Janeto.

Anim sa kasamahan sa trabaho ni Janeto ay mga Pilipino. Lahat sila ay temporary residents sa Canada.

Napilitan si Janeto na humingi ng tulong sa Abbotsford Police Department nitong ika-15 ng Nobyembre. Naputol na ang linya ng tubig. At hindi sila makalabas.

Humingi kami ng tubig kasi wala na kaming maiinom. Wala na kaming tubig. Sinara na yata ng government no’ng time na ‘yon. Tapos wala na rin kaming pagkain. Gutom na gutom na kami no’ng time na 'yun. Pagod pa.

Marami sa kanilang mga gamit ang hindi na mapapakinabangan at napilitan silang itapon ito.

Ipinakita ni Janeto sa kuhang bidyo ang lebel ng tubig sa kalsada noong kasagsagan ng baha:

Unti-unti ng bumabalik sa normal ang kanilang lugar at bumaba na ang baha. Pero isang panganib ang nagbabadya ayon sa isang grupo.

Ilan sa naganap na pagguho ang kumitil sa buhay ng apat na katao. Isa ang naiulat na patuloy pa ring hinahanap hanggang ngayon.

ANG PINAKAHULI:

Nanganganib na mawalan ng trabaho

Mino-monitor ng tauhan ng MOSAIC, isang non-government organization at pinopondohan ng gobyerno ng Canada, ang kaganapan sa British Columbia na nakakaapekto sa migrant workers.

Ayon kay MOSAIC Migrant Worker Program Coordinator Girlly Elman-Cumberland, posibleng mawalan ng trabaho ang karamihan sa farm workers gaya ni Janeto at ng mga kasamahan nito. Maaaring matagalan bago makabangon ang ilan sa farm businesses at mawalan ng kabuhayan ang mga migranteng manggagawa.

During this flooding nawalan din ng business ang mga employer. So hindi natin alam pa kung ano ang mangyayari within these weeks or month? Gaano katagal? So ang tanong, what will happen sa work permit ng mga workers na naka-attach doon sa employer?

Mga hamper bags.

Namigay ng hamper bag ang MOSAIC para sa isang grupo ng migranteng manggagawa na apektado ng pagbaha sa B.C. Laman nito ang ilang emergency goods gaya ng pagkain at damit.

Litrato: Girlly Elman-Cumberland

Tumatanggap ngayon ng mga donasyon ang MOSAIC para makapag-abot ng tulong sa mga apektadong manggagawa. Ilan sa mga donasyon na kanilang tinatanggap ay mga panglamig na damit, pagkain at maging cash donations. Maaaring makipag-ugnayan sa kanilang opisina para sa anumang tulong.

Girlly Elman-Cumberland

Coordinator, MOSAIC’s Migrant Workers Program

Refugees and Migrant Workers Programs

Family and Settlement Services

5575 Boundary Road, Vancouver, BC V5R 2P9

Email: gcumberland@mosaicbc.org

migrantworkers@mosaic.bc.org (bagong window)

Contact (604) 368 7493

Nakatakda ang isang MOSAIC Migrant Workers Forum ngayong Sabado at Linggo, ika-27 at 28 ng Nobyembre. Hinihikayat ng grupo ang lahat ng mga migrant workers sa British Columbia na sumali sa nakatakdang video conference forum para sa mga katanungan at pagbabahagi ng mga karanasan bilang migranteng manggagawa.

"What are other options doon sa worker to find another employer? How can we reach those employers who need workers? So those are the matching. Kasi ang ating farm workers o migrant workers, ang hawak nila ay closed work permits. So 'pag sinabi na closed work permit, mayroon silang LMIA (Labor Market Impact Assessment) at pinapayagan lang sila na magtrabaho sa specific employer. Isa itong bagay na pagdidiskusyonan. Something we are asking the government on how we could go forward with this," ani Girlly.

Ilan sa mga naimbitahan na magsalita sa idadaos na forum ng MOSAIC ay galing sa tanggapan ng Refugee Immigration and Citizenship Canada (RICC), Work Safe BC, at mula sa South Asian Legal Clinic.

Ayon kay Cumberland, walang naiulat na nasaktan na Pilipino sa mga pagguho at pagbaha sa British Columbia pero tiyak na nag-uumpisa pa lang ang malalimang epekto sa mga sinalantang lugar.

Rodge Cultura

Mga Ulo ng Balita