1. Home
  2. Kapaligiran
  3. Mga insidente at natural na kalamidad

[Ulat] Pinay nurse sa Abbotsford ipinamalas ang dedikasyon sa gitna ng sakuna sa B.C.

State of Emergency sa Abbotsford pinalawig hanggang ika-29 ng Nobyembre

Babae naka-uniporme na pang-nurse.

Abala man sa trabaho bilang dialysis nurse ay nagawa ni Sherrylyn Vivero na pagkaisahin ang mga Pilipino sa apektadong lugar ng mga pagbaha at pagguho sa lalawigan ng British Columbia.

Litrato: Sherrylyn Vivero

Rodge Cultura

Ikinampanya ni Sherrylyn Vivero sa isang social media group na kumilos at magkaisa para tulungan ang mga apektadong Pillipino sa gitna ng mga pagbaha at pagguho sa British Columbia.

Malakas ang hangin at ang buhos ng ulan ng lumabas sa bahay si Sherrylyn Vivero, isang nurse, noong gabi na tumama ang isang malakas na bagyo ika-14 ng Nobyembre. Babaybayin niya ang Highway 7 ng mahigit sa kalahating oras para marating ang trabaho sa Abbotsford Regional Hospital and Cancer Center sa siyudad ng Abbotsford sa lalawigan ng British Columbia

Sa gabing iyon ay mahaba ang kanyang magiging biyahe at mangyayari ang hindi niya inaasahan.

Lalaki nakatayo sa gilid ng napatigil na trak.

Bumagal ang daloy ng trapiko dahil sa mga pagbaha sa probinsya ng B.C. (Archives)

Litrato: Radio-Canada / Ben Nelms / CBC

Nakita ni Sherrylyn na tumataas na ang tubig kaya hindi na makakadaan sa isang bahagi ng highway.

"'Yung wind talagang malakas tapos maulan," sabi ni Sherrylyn sa isang phone interview sa Radio Canada International.

Naiwan ni Sherrylyn sa bahay ang kanyang dalawang anak, anim at 9 taong gulang, kasama ang kanyang asawa.

Papunta pa nga medyo kabado na ako. 'Yung kaba ko talaga... kasi binabayo 'yung kotse, sabi ko, 'Lord thank you at naisip ko na mag-SUV.' Kasi without that baka umikot na ako pauwi. But also I am thinking of our patients na kailangan ma-dialysis, ani Sherrylyn.

Hinahabol ni Sherrylyn ang kanyang shift sa trabaho bilang dialysis nurse sa isang ospital sa Abbotsford.

Satellite image na nagpapakita ng pagbaha sa Sumas Prairie, Abbotsford, B.C.

Kuha mula sa satellite sa nangyaring pagbaha sa Sumas Prairie, Abbotsford B.C. (Archives)

Litrato: Maxar Technologies

Hindi madadaanan na kalsada

"Pagdaan ko doon sa Mission Highway, meron ng mga road closures. So na-detour na kami doon sa Kanaka [Creek] papunta na doon sa bundok. So sabi ko hindi ako dumadaan dito kaya hindi [ako] familiar. Sinundan ko lang 'yung isang kotse sa front ko. Kung wala 'yun, wala. Hindi ko alam kung saan ako makakakapunta," ani Sherrylyn.

Kalahating oras ang ibiniyahe niya bago makabalik sa binabahang Highway 7.

Mula Maple Ridge tinawid niya ang siyudad ng Mission para marating ang Abbotsford. Pero ang sana ay kalahating oras na biyahe papunta sa kanyang trabaho ay umabot sa mahigit isang oras.

Sa kalsada may mga tumitirik na kotse. Tapos 'yung iba nasa ditch na kasi nag-start na talaga [tumaas] 'yung tubig.
Isang quote mula sa Sherrylyn Vivero, nakatira sa Maple Ridge, B.C.

Nababahala si Sherrylyn sa nakita na pilit sinusuong pa ng ibang drayber ang tubig baha. "May mga nakikita kaming parang naabot na ng tubig 'yung mga kotse nila. Nasa loob sila ng sasakyan na naka-hazard signal lang. Tapos sabi ko, 'Oh my God nag-start na'... kaya naano na 'yung kotse nila kasi kahit meron ng tubig [baha] tina-try pa rin nila. Maliit 'yung kotse nila kaya pinapasok ng tubig doon nagka-hazard. Hindi na nila kinakaya 'yung tubig," sabi niya.

Isang drayber at kanyang pasahero na babae ang nakita ni Sherrylyn na hindi makaalis sa kanilang sasakyan at kailangan na mai-reskyu.

Nag-aalalang mga pasyente sa ospital

Marami sa dialysis patients ng Abbotsford Regional Hospital and Cancer Center ay nakatira sa Chilliwack. Ang mga outpatient ay kinailangan pa na bumiyahe ng kalahating oras para makarating sa ospital. Apat na oras ang treatment at kailangan nila bumalik ng tatlo hanggang 4 na beses sa isang linggo.

Nalaman ni Sherrylyn pagdating sa ospital ng gabing iyon na marami na ang apektado sa baha maging sa kasunod na bayan ng Abbotsford, ang Chilliwack.

"Kasi I work in the hospital as a dialysis nurse... we clean their blood and remove extra fluid sa mga pasyente namin. Ang iba sa mga pasyente namin hindi na nakapunta for treatment sa ospital kasi may closures na rin and I remember one patient namin that night sabi niya, 'I am so worried na pag-uwi ko bahang-baha na ang bahay ko,'" kuwento ni Sherrylyn.

Madaling araw pa noong ika-15 ng Nobyembre inisyu na ang evacuation alerts ng Abbotsford Emergency Operations Centre (EOC) sa limang area sa siyudad ng Abbotsford, British Columbia

Nagdeklara ng flood emergency ang siyudad. At ginawang evacuation center ang Trade and Exhibition Center o Tradex ng siyudad.

Binahang kalye at lugar

Kinabukasan ay napilitan si Sherrylyn na dumaan sa Highway 1 sa kanyang pag-uwi. Ito ay para iwasan ang mga isinarang kalsada sa Highway 7. I don't usually take that [road] kasi nga sobrang bilis ng mga cars at saka andaming mga liko-liko. May mga area na pababa may mga tubig na din, aniya.

Nananawagan ng tulong

Screenshot ng FB post.Palakihin ang larawan (bagong window)

Filipino Canadian Community sa Abbotsford.

Litrato: (Screenshot)

Ipinost ni Sherrylyn sa social media group na Filipino Canadian Community in Abbotsford ang panawagan na tulungan ang mga apektado kasama ang mga na-stranded sa kalsada. Isang panawagan na patuluyin ang mga na-stranded sa kanilang mga tahanan dahil sa mga pagbaha at mudslides.

Agad naman tumugon ang ilang mga Pilipino at nag-alok ng matutuluyan sa mga apektado.

Tinulungan din ni Sherrylyn si Janeto Diaz na makontak ang mga awtoridad para tulungan ang mga na-trap na Filipino farm workers. Nailipat ng Abbotsford Police sa mas ligtas na lugar ang grupo.

Habang nagse-search ako, may nakita ako doon sa Abbotsford Police group. 'Help,' sabi niya, 'We are Filipino farmers here in Abbotsford but we are trapped. We need clean water and then food,' na ma-evacuate sila. Tapos sabi ko 'Oh my God may kababayan tayo na ano [kailangan ng tulong],' so ini-screenshot ko 'yung panawagan niya, ayon kay Sherrylyn.

Pagkain naman gaya ng kahon-kahon na pizza ang inalok ng ibang residente para sa mga apektado. Natutuwa umano sila sa pagkakaisa na ipinakita ng Filipino community.

Bilang ng mga nasawi

Apat na ang kumpirmadong bilang ng mga nasawi matapos ang malawakang pagbaha, mudslide at pagguho ng lupa sa katimugang bahagi ng British Columbia sa Canada, ayon sa ulat ng CBC News.

Isang babae ang namatay habang narekober kamakailan ang katawan ng tatlong lalaki mula sa gumuhong lupa sa timog ng Lillooet. Kinumpirma ng Royal Canadian Mounted Police (RCMP) na ang natagpuang katawan ay ang tatlong lalaki na unang naiulat na nawawala matapos ang pagguho.

Walang Pilipino ang naiulat na nasaktan o binawian ng buhay sa nangyaring pagbaha at pagguho sa mga apektadong lugar sa British Columbia.

Park playground at bahagi ng Highway 1 sa Abbotsford nabahaan.Wide shot ng Delair park bago at matapos bahain.Itinabing larawan pagkukumpara bago at pagkatapos mabahaan ang Delair Park sa Abbotsford B.C.
1/3

Kuha sa bahagi ng playground sa Delair Park sa Abbotsford BC na nalubog sa baha. Binaha din ang bahagi ng Highway 1.

Litrato: Jazel Aquino Matel

Kalsada ipinasara

Sa inilabas na traffic advisory ng Ministry of Transportation and Infrastructure (MTI) ay ipinapatupad na simula alas 8 ng gabi nitong Martes ang travel restriction sa bahagi ng Highway 7 mula Murray Street sa bayan ng Mission hanggang sa Highway 1 sa katabing bayan ng Hope sa British Columbia

Ito ay karagdagan sa bahagi ng Highway mula Murray Street hanggang sa Agassiz na may travel restriction na ipinatutupad ang lalawigan, saad sa pahayag ng Ministry of Transportation and Infrastructure.

Ang kautusan ay bahagi ng pagsisiguro na hindi maaantala at magpapatuloy ang daloy ng mahahalagang kalakal at serbisyo at hindi ito magagambala ng mga hindi importanteng biyahe.

State of Emergency ideneklara

Ideneklara ang 14 na araw na State of Emergency sa buong lalawigan ng British Columbia noong ika-17 ng Nobyembre.

Kami ay nakatuon sa clearing, pagkukumpuni at muling pagbubukas ng mga kalsada para makonekta ang looban at ang Norte hanggang sa Lower Mainland at Vancouver Island, para makadaloy na ang supply chain, sabi ni Minister of Transportation and Infrastructure Rob Fleming.

Tinatayang mahigit 17,000 katao ang inilikas mula sa mga pagbaha. Ayon kay Sherrylyn, marami sa mga inilikas ang nakabalik na ngayon sa kani-kanilang lugar.

Rodge Cultura

Mga Ulo ng Balita