1. Home
  2. Politika
  3. Katutubo

Dokumento isiniwalat na dose-dosenang bata ang namatay sa Manitoba residential school

‘Masakit,’ ani band Coun. Shirley Robinson

Mga batang Indigenous at isang madre sa loob ng classroom.

Ang isang madre at mga estudyante sa loob ng classroom sa Cross Lake Indian Residential School sa Cross Lake, Manitoba noong Pebrero 1940.

Litrato: Library and Archives Canada

RCI

BABALA: Ang istoryang ito ay naglalaman ng nakakalungkot na mga detalye.

Ang Manitoba First nation sa norte ay napag-alaman na dose-dosenang bata ang namatay sa dating residential school sa kanilang komunidad matapos ilarawan ng records ang 30 kilalang pagkamatay.

Sinabi ni Pimicikamak Chief David Monias na ang Archdiocese ng Keewatin-Le Pas ay ibinahagi ang records na nagsasabi na 84 na estudyante ang namatay sa Cross Lake Residential School mula 1912 hanggang 1967.

‘’Nakakagalit,” ani Monias bagama’t sinabi niyang na-appreciate niya na ibinahagi ng diocese ang mga dokumento.

Nakalista sa records ang mga batang namatay at kung paano sila yumao, aniya.

Nakasulat doon ang mga sanggol, ‘batang lalaki’, ‘batang babae.’ Ang iba nakasulat lang ang unang pangalan at mga isang-kapat doon nakalista naman ang buong pangalan, ani Monias. Ang impormasyong ito ay pumukaw ng masasakit na alaala, aniya - siya rin ay isang day school survivor at ang kanyang mga magulang ay parehong pumasok sa residential schools.

Ang Cross Lake Residential School ay 530 km norte ng Winnipeg. Ayon sa National Centre for Truth and Reconciliation (NCTR), pinatakbo ng Missionary Obates of Mary Immaculate sa ilalim ng Roman Catholic Diocese hanggang 1962.

Sa pagitan ng 1930s at 1960s, may mga eskwelahan na pinondohan ng gobyerno sa dalawang lokasyon malapit sa Pimicikamak community - isa sa Norway House at isa sa Cross Lake.

Inilista ng National Centre for Truth and Reconciliation ang mga pangalan ng 30 bata na namatay (bagong window) kabilang ang 12 na namatay sa sunog habang pinwersa na pumasok sa eskwelahan ng Cross Lake. Hindi malinaw kung ang mga batang ito ay kasama na sa pinakahuling dokumento o dagdag sa listahan.

Gayunpaman, sinabi ng National Centre for Truth and Reconciliation na katiting pa lang sa mga hawak nilang records ang naipoproseso.

Ipinaliwanag ni Archbishop Murray Chatlain ng Keewatin-Le Pas Diocese na ang bagong impormasyon ay lumitaw nang nag-hire ng isang archivist ang Missionary Oblate Sisters of the Sacred Heart upang galugarin ang records para maghanap ng anumang bagay kaugnay ng residential school na makakatulong sa komunidad.

Ang harapan ng Cross Lake Residential School.

Ang Cross Lake Residential School ay nagsara noong 1969.

Litrato: National Centre for Truth and Reconciliation Archives

Bumiyahe si band Coun. Shirley Robinson sa The Pas upang makipagkita kay Archbishop Chatlain noong tag-araw para kunin ang files.

Nakakabahala, nakakadurog ng puso, nakakalungkot, at masakit, aniya.

Si Robinson, na pinwersa din upang pumasok sa residential school sa Dauphin, Manitoba, sinabi na isa itong emosyonal na pagkikita at sa kanyang biyahe pauwi huminto siya sa tabi ng kalsada upang basahin ang records.

Habang nagbabasa ako, gusto kong sumigaw, gusto kong umiyak, aniya. Nakaka-trauma at para bang nagbalik ako sa mga araw ko sa Dauphin. Nagbalik ako sa mga araw noong nandoon pa ang nanay at tatay ko.

Ang mga magulang ni Robinson ay parehong pumasok sa residential schools. Ang kanyang ama ay pinwersa na pumasok sa isang eskwelahan sa malayong probinsya ng Saskatchewan noong siya ay bata pa, aniya.

Sinabi niya na lahat ng tao ay karapat-dapat na makakuha ng kasagutan at mahanap ang mga batang ito.

Idinetalye sa mga dokumento kung paano namatay ang mga bata at kung paano ito ipinaalam sa mga awtoridad sa ilang kaso, ngunit hindi sa mga pamilya, aniya.

Sa isang pagkakataon, may isang batang lalaki na namatay… nalunod siya. Hindi ito nalaman ng kanyang mga magulang hanggang Disyembre noong pumunta sila upang bisitahin ang bata sa residential school, aniya. Napakasakit sa puso na basahin iyon.

Pinatibay lang ng records ang plano ng komunidad na magsagawa ng searches gamit ang ground-penetrating radar upang i-identify ang mga libingan ng mga batang pumasok sa residential schools.

Sinabi ni Monias na may mga taong lumapit na may impormasyon kung nasaan ang mga libingan. Kinontak ng First Nation ang isang kompanya na may radar equipment upang magsagawa ng imbestigasyon.

Nakipag-ugnayan din sila sa International Commission on Missing Persons na maging bahagi ng imbestigasyon,” dagdag niya.

Hindi namin ito mamadaliin, ani Monias. Nais naming gawin ang nararapat upang matiyak na ginagawa namin ito ng tama.

Ang komunidad ay isa sa maraming nag-apply para pondohan ng Canada ang residential school burial searches, ngunit wala pa silang nakukuhang pondo o sagot.

Noong Hunyo, nangako ang gobyerno ng Manitoba ng $2.5 milyon upang imbestigahan ang mga libingan sa dating residential schools sa buong probinsya. Inaasahan na magsisimula ang pagtatabi ng pondo sa bagong taon, sinabi ng spokesperson para sa Department of Indigenous Reconciliation and Northern Relations sa isang email statement.

Ang advisory committee ng mga representatives mula sa regional Indigenous organizations, mga gobyerno at National Centre for Truth and Reconciliation ay nagkaroon ng unang meeting ngayong linggo, sabi ng spokesperson.

Sinubukan ng CBC News na hingan ng komento ang mga pederal na gobyerno ngunit hindi nakatanggap ng sagot bago ilathala ang istoryang ito.

May pondo man o wala, sinabi ni Robinson na matutuloy ang search.

Nais naming siguraduhin na ang mga batang ito ay maililibing sa magandang mga burol… kung saan sila makakapahinga.


Available ang suporta para sa sinumang naapektuhan ng kanilang karanasan sa residential schools at sa mga taong na-trigger ng mga report ukol dito.

Ang national Indian Residential School Crisis Line ay sinet up para magbigay ng suporta sa residential school survivors at sa iba pang naapektuhan. Maaaring ma-access ng mga tao ang emotional at crisis referral kapag tumawag sila sa 24-hour national crisis line: 1-866-925-4419.

Isang artikulo ni Jill Coubrough (bagong window), CBC News na isinalin sa Tagalog ni Catherine Dona.

Mga Ulo ng Balita