1. Home
  2. Politika
  3. Mga Pederal na Eleksyon

Milyon-milyong Canadians na may kapansanan ‘napag-iwanan’ sa eleksyon sabi ng advocates

Isang partido lang ang nag-commit sa mga request ng grupo na nakabase sa Ontario

Isang sign sa gilid ng building na nagsasabing barrier-free access, entrance.

Ang accessibility access point na ito sa isang building sa downtown Vancouver ay nasa likod ng nakasusing gate at may grate na mahirap tawirin gamit ang wheelchair.

Litrato: CBC / David Horemans

RCI

Sinabi ng isa sa mga nangungunang advocates para sa Canadians na may kapansanan na magtutungo raw sila sa araw ng halalan na may maliit na kumpiyansa na magiging prayoridad ang kanilang mga pangangailangan - kaunti lang din ang matatag na pangako mula sa federal parties.

Si David Lepofsky na isang bulag ang chair ng Accessibility for Ontarians With Disabilities Act Alliance o AODA Alliance.

Ang kanyang grupo na non-partisan ay nagpadala sa bawat partido ng liham noong Agosto na humihiling na gumawa ng 12 commitments ukol sa accessibility.

Ang mga kahilingan ay nagre-range mula sa kasiguraduhan na ang pagboto ay fully accessible hanggang sa pangako na hindi gagastusin ang pera ng publiko sa mga proyekto na lilikha ng bagong barriers.

Mula nitong Biyernes, tatlong araw bago ang halalan, isang partido lang ang tumugon.

Ang New Democratic Party ang gumawa ng karamihan sa aming mga commitments. Pagdating sa ibang partido, nakakuha lang kami ng response mula sa kampanya ni Trudeau na nagsasabing nakuha nila ang aming sulat, ani Lepofsky.

Ang mga Conservatives, aniya, ni hindi man lang tumugon sa grupo.

Nakaka-frustrate, unfair at nakakabahala na ang disability issues sa eleksyon na ito ay hindi na naman binigyan ng atensyon, ani Lepofsky.

Anim na milyong tao na may kapansanan sampu ng kanilang pamilya at mahal sa buhay ang napag-iwanan.
David Lepofsky, chair ng AODA Alliance

Concern sa kakulangan ng follow-through

Ang AODA Alliance ay hindi lang ang natatanging boses na nagpahayag ng pagkadismaya sa kung gaano kaliit na atensyon ang napunta sa accessibility issues mula noong magsimula ang kampanya.

Ang bagong Angus Reid study ay napag-alaman na 67 per cent ng mga Canadians na may kapansanan ay iniisip na ang kanilang mga pangangailangan ay hindi binigyan ng atensyon ngayong halalan.

Ang ibang grupo tulad ng Accessible Housing Network ay sinubukan din na ilagay ang isyu na ito sa agenda at nanawagan sa lahat ng partido na i-require ang lahat ng bago at refurbished na housing na maging 100 per cent accessible para maiangat ang dignidad, kalayaan, wellbeing at social inclusion ng mga taong may kapansanan.

Sinabi ni Luke Anderson, executive director ng Stopgap Foundation, sa CBC Toronto na kinailangan niyang "galugarin" ang plataporma ng mga partido upang hanapin kung nabanggit ang disability.

Kahit na natapos na niyang basahin ang gustong sabihin ng mga ito, maliit ang kanyang pananampalataya na matutupad ang mga pangako ng partido.

Natatakot ako na ang mga plataporma sa accessibility at disability ay hindi ipapatupad at ipa-follow through.

Kapalpakan ng legislative

Ang isang area na kailangang trabahuhin para kay Lepofsky at Anderson ay ang Accessible Canada Act (ACA) na naipasa noong 2019.

Ang layunin ng akto ay i-identify, alisin at pigilan ang accessibility barriers sa mga area na kabilang sa ilalim ng federal jurisdiction - ngunit sinabi ni Lepofsky na sa totoong buhay, ang implementasyon nito ay mahina at ang mga panuntunan ay malabo.

Halimbawa, ang batas na ito ay hindi nire-require na kapag ang Canadian government ay nagbigay ng bilyon-bilyon para sa infrastructure projects kailangan siguraduhin na ang mga proyekto na iyon ay accessible para sa mga taong may kapansanan, aniya.

Nais makita ng mga grupo ang mas malakas na akto, na sarado ang loopholes, may malinaw na timeline para makasunod ang mga organisasyon sa rules, at magkaroon ng consequences kapag hindi ito nasunod.

Nais din makita ng AODA Alliance ang improvement sa National Building Code na sinasabi nilang bumagsak sa accessibility requirements ng Charter of Rights, angkop na human rights codes at Convention on the Rights of Persons with Disabilities.

Tinanong ng CBC ang tatlong major na partido upang ibahagi ang detalye ng kanilang plataporma tungkol sa accessibility.

Sa isang statement, sinabi ng Conservatives na plano nila na palakasin ang Enabling Accessibility Fund ng $80 milyon kada taon, doblehin ang Disability Supplement sa Canada Workers Benefit mula $713 hanggang $1,500, at i-overhaul ang komplikadong disability supports at benefits, bukod sa iba pang mga hakbang.

Hindi sinagot ng Conservatives ang 'di nila pagtugon sa grupo ni Lepofsky.

Sinabi naman ng Liberals na naipasa nila ang Accessible Canada Act at sinabi rin sa CBC Toronto na sila ang tanging partido na may comprehensive na plano para sa mga taong may kapansanan ngayong eleksyon - kasama ang implementasyon ng Canada Disability Benefit na minodelo mula sa Guaranteed Income Supplement, at ang paglikha ng Disability Employment Strategy.

Hindi tumugon ang New Democratic Party sa aming request para sa karagdagang komento.

Isang artikulo ni Kate McGillivray (bagong window), CBC News na isinalin sa Tagalog ni Catherine Dona.

Mga Ulo ng Balita