1. Home
  2. Politika
  3. Mga Pederal na Eleksyon

Paano bubuwisan ng mga partidong pederal ang mayayaman

Mula wealth taxes hanggang sa CRA, may iba’t ibang plano ang mga partido para baguhin ang tax system ng Canada

Nasa podium si Jagmeet Singh.

Ang NDP Leader na si Jagmeet Singh ay bubuwisan ang tinatawag niyang 'ultra-rich' na isang sentral na pangako ng kanyang kampanya. (Archives)

Litrato:  (Evan Mitsui/CBC)

RCI

Ang New Democratic Party (NDP) at Conservatives ay hindi masyadong nagkakasundo, ngunit pareho silang sang-ayon sa isang usapin ngayong eleksyon: ang siguraduhin na ang pinakamayaman sa Canada ay “magbabayad ng kanilang fair share.”

Makikita mo ang linya na ito sa 2021 na plataporma ng Conservatives (bagong window). (I-download ang plan at mag-scroll down sa page 157)

At siyempre, si New Democratic Party Leader Jagmeet Singh ay nagsalita na hayaan ang mayayaman na magbayad ng kanilang fair share (bagong window) sa halos lahat ng pagkakataon (bagong window).

Narito ang aming nalalaman sa mga personal taxation plans ng bawat major federal party, at kung sino nga ba ang kanilang tinutukoy kapag binabanggit ang salitang ultra rich o top one per cent ng mga earners.

New Democratic Party

Habang ang bawat major party ay nais baguhin ang tax rules ng Canada, nag-propose ang New Democratic Party ng mas radikal na pagbabago sa kasalukuyang sistema.

Ang sentral na pangako ay isang bagong annual wealth tax na one per cent sa mga pamilya na may yaman na mahigit $10 milyon.

Ang pamilya na may net worth na $100 milyon, halimbawa, ay magbabayad ng $1 milyon na annual taxes sa ilalim ng planong ito, dagdag pa sa iba’t ibang umiiral na buwis.

Ang Parliamentary Budget Officer (PBO), na nagbibigay ng fiscal analysis sa iba’t ibang campaign promises ay sinabi na ang plano ng New Democratic Party ay makakalikom ng mas higit ng kaunti sa $60 bilyon sa susunod na limang taon. Ngunit sinabi rin ng Parliamentary Budget Officer na ang behavioral response ay dapat i-expect dahil ang ilang Canadians ay sisikapin na iwasan ang tax.

Sinabi rin ng New Democratic Party na tataasan nila ang top marginal tax rate ng Canada - o ang annual income na mahigit $216,000 - mula 33 per cent hanggang 35 per cent.

Ang gobyerno ng New Democratic Party ay tataasan ang capital gains inclusion rate mula 50 porsyento hanggang 75 porsyento. Ang pagbabago na ito ang magdadagdag sa amount ng taxes na kailangan bayaran ng mga Canadians kapag kumita sila mula sa mga bagay tulad ng stocks, bonds o property.

Sinabi ni Singh na ang mga pagbabago na ito ay gagawing mas affordable ang buhay para sa majority ng Canadians.

Sinabi ng isa sa mga kaibigan ko, ‘Hinahabol mo ba ang mga tao na may dalawang garahe at may Peloton?’ sinabi ni Singh sa kanyang interbyu kay CBC chief political correspondent Rosemary Barton.

Sabi ko, ‘Hindi, hindi ikaw ‘yun.’

Liberals

Ang plataporma ng mga Liberal ay itinaas na ang buwis sa top one per cent ng earners.

Ayon sa mga numero ng PBO (bagong window) mula 2019, ang bawat pamilya sa Canada na nasa top one per cent ay may humigit-kumulang $6.1 milyon na kayamanan. Ang one per cent ay kinokontrol ang mahigit 25 per cent ng buong yaman sa Canada.

Ang mga pangako ng Liberals ngayong 2021 ay dinisenyo upang siguraduhin na ang mayayamang Canadians ay talagang magbabayad ng kanilang buwis.

Nagpo-propose ang partido ng bagong minimum tax rate na humigit-kumulang 15 per cent para sa mga tao sa Canada na nasa top tax bracket, na kung minsan ay binabawasan ang kanilang tax rate sa pamamagitan ng deductions at credits.

Ineestima ng Parliamentary Budget Officer na ang 15 per cent minimum ay makakalikom ng $1.7 bilyon sa susunod na limang taon.

Ang mga Liberal ay tataasan din ang funding ng Canada Revenue Agency (CRA) ng $1 bilyon taon-taon upang tulungan ang ahensya na labanan ang mga tutol sa agresibong tax planning at tax avoidance.

Conservatives

Ang plataporma ng Conservatives ay nakapokus lamang sa malalaking korporasyon - partikular sa mga foreign multinationals at malalaking tech companies.

Hindi naka-outline sa plataporma ang kahit anong pagbabago sa rates o mga programa na magreresulta sa mas mataas na buwis sa indibidwal na Canadians o mga pamilya.

Nagpo-propose ang Conservatives ng $750 milyon na dagdag na pondo taon-taon para sa Canada Revenue Agency, na may layunin na i-target ang mga taong mayayaman na kayang magbayad ng mahal na abogado at accountant.

Green Party

Ang Greens, ‘di tulad ng New Democratic Party, ay nagpo-propose ng bagong one per cent annual wealth tax, ngunit sa mga pamilya lamang na may mahigit $20 milyon.

Sinabi rin ng partido na isasara nito ang loopholes na nakapaligid sa stock options at capital gains taxes.

Sinabi rin ng Greens na tataasan nila ang pondo ng Canada Revenue Agency at uutusan ang ahensya na magpokus sa mga Canadians na tinatago ang kanilang nag-uumapaw na kayamanan. Sinabi ng partido na bubuwisan din nila ang mga funds na nakatago sa offshore tax havens.

People's Party of Canada

Ayon sa plataporma ng People's Party of Canada, puputulin nila ang personal income taxes, corporate taxes at personal capital gains tax matapos matanggal ang deficit - isang bagay na sinabi ng partido na kayang tuparin sa pagtatapos ng kanilang unang mandate.

Isang artikulo ni Nick Boisvert (bagong window), CBC News na isinalin sa Tagalog ni Catherine Dona.

Mga Ulo ng Balita